Γιάννης Καστούρας

«Η Θεσσαλονίκη δεν είναι μια φιλική πόλη για ΑμΕΑ»

Συνέντευξη στην Άννα Παπαδοπούλου

Το 2010 είχε ένα πολύ σοβαρό τροχαίο που έκτοτε τον καθήλωσε σε αναπηρικό αμαξίδιο. Δεν ήταν όμως ικανό να τον κάνει να σταματήσει να ζει και να απολαμβάνει τις χαρές της καθημερινότητας. Ο λόγος για τον Γιάννη Καστούρα, ιδρυτή της εταιρείας «MetavasisΣυμβουλευτικές υπηρεσίες για την αναπηρία», ο οποίος χρησιμοποίησε το ατύχημά του ως κινητήρια δύναμη για να προασπίσει τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία για ισότιμη αντιμετώπιση σε όλα τα επίπεδα.

Τι εννοούμε με τον όρο «προσβάσιμη πόλη» και πότε μια πόλη θεωρείται προσβάσιμη από άτομα που αντιμετωπίζουν κινητικές δυσκολίες;

Προσβάσιμη θεωρείται μία πόλη όταν ένα άτομο με αναπηρία μπορεί απρόσκοπτα να μετακινείται μέσα σε αυτήν, να έχει πρόσβαση σε δημόσιους χώρους, καταστήματα και μέσα μεταφοράς. Όταν δηλαδή ένα άτομο με κινητικά προβλήματα μπορεί να χρησιμοποιήσει το αναπηρικό του αμαξίδιο για να είναι ενεργός πολίτης στην πόλη. Δυστυχώς η Θεσσαλονίκη αυτή τη στιγμή δεν είναι σε καμία περίπτωση φιλική για άτομα με αναπηρία.

Ποια είναι τα πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας άνθρωπος με κινητικές δυσκολίες στην πόλη της Θεσσαλονίκης;

Οι δυσκολίες είναι αρκετές. Αρχικά εξαιρετικά λίγες θέσεις στάθμευσης, αφού από τις 81 χαρακτηρισμένες κοινόχρηστες «αναπηρικές θέσεις στάθμευσης» του Δήμου Θεσσαλονίκης μόλις 17 είναι λειτουργικές. Οι κακοτεχνίες σε πεζοδρόμια και ράμπες επιτείνουν το πρόβλημα και πολλαπλασιάζουν τις δυσκολίες.

Τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ενώ διαθέτουν ειδικό σύστημα εξυπηρέτησης χρηστών αναπηρικών αμαξιδίων, τις περισσότερες φορές αυτό είναι εκτός λειτουργίας.

Πολλά δημόσια κτίρια, για παράδειγμα σχεδόν όλα τα αστυνομικά τμήματα, δεν είναι προσβάσιμα και δεν έχει τοποθετηθεί σχετικός μηχανισμός, ο οποίος μπορεί να αποκαταστήσει το πρόβλημα.

Τέλος, στα περισσότερα καταστήματα της πόλης, είτε εμπορικά είτε υγειονομικού ενδιαφέροντος, η πρόσβαση για ένα άτομο με κινητική αναπηρία δεν είναι εφικτή.

Καλοκαίρι και κινητικά προβλήματα. Αυτά τα δύο συνδυάζονται;

Το καλοκαίρι είναι μία δύσκολη εποχή για τα άτομα με κινητική αναπηρία. Ελάχιστες ακτές είναι προσβάσιμες και λειτουργικές και διαθέτουν το σύστημα μεταφοράς Seatrac ή κάποιον διάδρομο μέχρι τη θάλασσα. Δυστυχώς, λοιπόν, οι περισσότεροι άνθρωποι που αντιμετωπίζουν κάποιο κινητικό έλλειμμα δεν έχουν τη δυνατότητα να χαρούν το αυτονόητο: το θαλασσινό νερό, το οποίο πέραν της ευεξίας που προκαλεί έχει σημαντική ευεργετική επίδραση στην υγεία.

Ποια είναι τα μέτρα που πρέπει να λάβουμε ως πολιτεία και ως κοινωνία για να αλλάξουμε τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα;

Η πολιτεία πρέπει άμεσα να εναρμονίσει τη νομοθεσία με τα ευρωπαϊκά πρότυπα προσβασιμότητας. Η τοπική αυτοδιοίκηση στο επίπεδο των Δήμων μπορεί να διορθώσει τα κακώς κείμενα, βελτιώνοντας τις υποδομές προσπελασιμότητας όσον αφορά δρόμους, πεζοδρόμια και ράμπες, καθώς και να εφαρμόσει τον σχετικό κανονισμό αδειοδότησης για προσβάσιμες επιχειρήσεις.

 

Τι είναι η «Metavasis» και ποιοι είναι οι στόχοι αυτής της πρωτοβουλίας;

H Metavasis είναι ένας φορέας που παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες για θέματα αναπηρίας. Σκοπός μας είναι να περάσουμε το μήνυμα στην κοινωνία ότι η αναπηρία μπορεί να είναι μια δυσάρεστη κατάσταση στη ζωή ενός ανθρώπου, αλλά δυστυχώς δεν επιλέγουμε εμείς πότε θα εμφανιστεί. Θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε τους συμπολίτες μας για τα προβλήματα της καθημερινότητας των ατόμων με αναπηρία, χωρίς να τους χτυπήσει η αναπηρία την πόρτα.

Από την άλλη, επειδή η καθημερινότητα της συντριπτικής πλειοψηφίας των ατόμων με αναπηρία είναι εξαιρετικά δύσκολη, σε συνεργασία με τους αρμόδιους δημόσιους φορείς και ιδιωτικές επιχειρήσεις έχουμε ξεκινήσει τα προγράμματα «Προσπελασιμότητα στον Δήμο Θεσσαλονίκης», «Προσβάσιμες Ακτές» και «Κάνε την επιχείρησή σου προσβάσιμη», ώστε όλοι αυτοί οι χώροι να είναι πλέον φιλικοί για τους χρήστες αμαξιδίων.

Εν έτει 2019 υπάρχει ακόμα στίγμα και κοινωνικός αποκλεισμός;

Δυστυχώς οι Έλληνες δεν είναι εξοικειωμένοι με την έννοια «αναπηρία» και αυτό τους οδηγεί σε συμπεριφορές που περιθωριοποιούν τα άτομα που τη βιώνουν.

Αυτός είναι και ο πιο σημαντικός λόγος που τα άτομα αυτά είναι εγκλωβισμένα στα σπίτια τους και γι’ αυτό στη χώρα μας τα άτομα με αναπηρία συνηθίζουν να χαρακτηρίζονται ως «Αόρατοι Άνθρωποι».

Για να ανατραπεί αυτή η πεποίθηση, χρειάζεται μια συντονισμένη προσπάθεια ιδιωτών και πολιτείας. Καλό είναι να ενταχθεί στις τάξεις του δημοτικού ένας εκπαιδευτικός κύκλος ενημέρωσης για τη διαφορετικότητα, μιας και το σχολείο αποτελεί -μετά την οικογένεια- το δεύτερο σημαντικότερο πυλώνα της παιδείας.