Μαστεκτομή ή Ογκεκτομή; Πότε επιλέγεται η κάθε επεμβατική μέθοδος για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού;

Μέχρι πριν μερικές δεκαετίες κυριαρχούσε στις γυναίκες η αντίληψη ότι η μαστεκτομή ήταν επιβεβλημένη σε κάθε γυναίκα που είχε διάγνωση με καρκίνο του μαστού. Ήδη όμως από τη δεκαετία του 1970 η ιατρική επιστημονική κοινότητα είχε παρουσιάσει την Ογκεκτομή που αφορούσε την απομάκρυνση μικρών καρκινωμάτων του μαστού. Μάλιστα αυτή η τεχνική προέκυψε από την άρνηση ορισμένων γυναικών να υποβληθούν σε μαστεκτομή.

Πώς προέκυψε η Ογκεκτομή;

Η Ογκεκτομή ξεκίνησε με την αφαίρεση του όγκου και μιας περιορισμένης υγιούς περιοχής πέριξ του μαστού, αφήνοντας έτσι άθικτό τον υπόλοιπο μαστό. Έπειτα, ακολουθούσε ένας προληπτικός κύκλος ακτινοθεραπείας με ειδικά σχεδιασμένα μηχανήματα. Οι γυναίκες που είχαν υποβληθεί πρώτες σε Ογκεκτομή και ακτινοθεραπεία  παρακολουθήθηκαν για πολλά χρόνια με τους επιστήμονες να διαπιστώνουν ότι δεν είχε προκύψει διαφορά στο προσδόκιμο επιβίωσης, συγκριτικά με τις γυναίκες που υποβάλλονται σε Μαστεκτομή και είχαν την ίδια ηλικία και το ίδιο στάδιο καρκίνου. Παράλληλα, οι γυναίκες που προχώρησαν σε Ογκεκτομή είχαν πολύ καλύτερη ψυχολογία, δεδομένου ότι είχαν διατηρήσει σχεδόν ολόκληρο τον μαστό τους και είχαν πολύ καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Αυτά τα δεδομένα είχαν ως αποτέλεσμα να διαδοθεί ευρέως η Ογκεκτομή σε ολόκληρο τον σύγχρονο κόσμο. Έτσι, σήμερα έχουμε φτάσει στο σημείο στα 10 περιστατικά καρκίνου του μαστού μόλις τα 3 να αντιμετωπίζονται με ολικήμαστεκτομή και τα υπόλοιπα 7 με μερική.

Μαστεκτομή ή Ογκεκτομή στον Καρκίνο του Μαστού;

Μαστεκτομή ή Ογκεκτομή;

Πότε όμως μπορεί να γίνει Ογκεκτομή και πότε απαιτείται η αφαίρεση ολόκληρου του μαστού;

Σε γενικές γραμμές εφόσον ο όγκος είναι πολύ μεγάλος ή εντοπίζεται πολύ κοντά στη θηλή, τότε επιλέγεται η μαστεκτομή. Οι Χειρουργοί Μαστού εξετάζουν, κυρίως, τα εξής δύο κριτήρια προκειμένου να αποφασίσουν:

  1. Να αποφευχθεί κατά την επέμβαση η μεγάλη προσέγγιση του όγκου, προκειμένου να μην διαφύγουν καρκινικά κύτταρα, κάτι το οποίο αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου.
  2. Να είναι αισθητικά ικανοποιητική η όψη του μαστού που θα απομείνει μετά την επέμβαση.

Στην περίπτωση που ο όγκος εντοπίζεται κάτω από τη θηλή, πρέπει να αφαιρείται και η θηλή, ώστε να αποφευχθεί η τοπική υποτροπή. Πολλές φορές λοιπόν ο Χειρουργός Μαστού μπορεί να προτείνει την ασφαλέστερη για την μακροχρόνια υγεία της ασθενούς επέμβαση, αλλά σε κάθε περίπτωση η γυναίκα είναι εκείνη που θα αποφασίσει για την τεχνική που θα ακολουθηθεί.

Είναι χρήσιμο να γνωρίζετε ότι υπάρχουν 3 χειρουργικές κατηγορίες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.

Η πρώτη κατηγορία είναι οι θεραπευτικές επεμβάσεις που αφορούν γυναίκες με διαγνωσμένο καρκίνο του μαστού σε αρχικό στάδιο. Αυτές οι επεμβάσεις μπορούν να επιτύχουν την ίαση.

Η δεύτερη κατηγορία είναι οι προληπτικές επεμβάσεις που αφορούν γυναίκες που δεν έχουν διαγνωστεί με καρκίνο του μαστού, αλλά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν λόγω γενετικών προδιαγραφών και κληρονομικότητας. Η τρίτη κατηγορία είναι οι παρηγορητικές που διενεργούνται σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού σε ιδιαιτέρως προχωρημένο στάδιο. Ο σκοπός αυτών των επεμβάσεων δεν είναι η θεραπεία, αλλά η προφύλαξη της γυναίκας από εξέλκωση του όγκου προς το δέρμα και η απομείωση των καρκινικών κυττάρων, ώστε να ενισχυθεί η δράση της χημειοθεραπείας.

Τι διαφορά έχει η Μαστεκτομή από την Ογκεκτομή;

Δεδομένου ότι στην αντίληψη πολλών γυναικών ο επικρατεί ακόμη η εντύπωση ότι η μαστεκτομή ισούται με την καθολική αφαίρεση του μαστού, πρέπει να καταστεί σαφές ότι με τον όρο θεραπευτική μαστεκτομή εννοείται η χειρουργική επέμβαση στον καρκίνο του μαστού που στοχεύει στην ίαση και έχει διάφορες μορφές.

Εφόσον η χειρουργική επέμβαση αφορά διηθητικό καρκίνο του μαστού, τότε πρόκειται για μαστεκτομή που συνοδεύεται και την διαδικασία ανεύρεσης και βιοψίας των φρουρών λεμφαδένων της σύστοιχης μασχαλιαίας χώρας. Εάν οι φρουροί λεμφαδένες είναι διηθημένοι από καρκινικά κύτταρα (βάση συγκεκριμένων παθολογοανατομικών κριτηρίων) ακολουθεί λεμφαδενικός καθαρισμός. Η επέμβαση αυτή ονομάζεται Τροποποιημένη Ριζική Μαστεκτομή. Εάν οι φρουροί λεμφαδένες δεν έχουν νεοπλασματικά στοιχεία, δεν απαιτείται περαιτέρω λεμφαδενεκτομή.

Μαστεκτομή ή Ογκεκτομή στον Καρκίνο του Μαστού;

Ως απλή μαστεκτομή νοείται η επέμβαση που αφορά in situ καρκινώματα. Με αυτή την επεμβατική τεχνική απομακρύνονται ολόκληρος ο μαστός με το δέρμα και τη θηλή, αλλά ο χειρουργός δεν επεμβαίνει στους λεμφαδένες, διότι ο συγκεκριμένος τύπου καρκίνου δεν έχει μεταστατικό δυναμικό, δηλαδή δεν εξαπλώνεται σε αυτούς.

Η ογκεκτομή (τμηματεκτομή / τεταρτεκτομή) εφαρμόζεται σε γυναίκες των οποίων ο καρκίνος δεν εντοπίζεται πολύ κοντά στη θηλή και δεν έχει επίσης μεγάλο μέγεθος. Ο  χειρουργός δύναται να αφαιρέσει μόνο τον όγκο, περιβαλλόμενο από ζώνη υγιούς μαστού γύρω από τον όγκο.

Τις περισσότερες φορές η γυναίκα που θα υποβληθεί σε τροποποιημένη ριζική μαστεκτομή ή απλή μαστεκτομή θα παραμείνει για νοσηλεία 1-2 ημέρες. Αντιθέτως,  στην τμηματεκτομή απαιτούνται μόνο από μερικές ώρες μετά την επέμβαση για να λάβει η γυναίκα το εξιτήριό της.

Τα πλεονεκτήματα της Ογκεκτομής και της Μαστεκτομής

Συγκρίνοντας τις δύο χειρουργικές τεχνικές και λαμβάνοντας υπ’ όψιν την κλινική εμπειρία και τα επιστημονικά δεδομένα προκύπτει ότι η ογκεκτομή όταν συνοδεύεται και ακτινοθεραπεία έχει το ίδιο προσδόκιμο επιβίωσης με τη μαστεκτομή, αλλά προσφέρει ταχύτερη ανάρρωση, καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα, μικρότερες πιθανότητες επιπλοκών μετά το χειρουργείο. Συμπερασματικά, ογκεκτομή και ακτινθεραπεία παρέχουν την ίδια ασφάλεια με την μαστεκτομή.

Στον αντίποδα, με τη μαστεκτομή η γυναίκα περιορίζει τις πιθανότητες να υποβληθεί σε ακτινοθεραπεία, ενώ το αισθητικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι ικανοποιητικό, εφόσον συνδυαστεί η μαστεκτομή με πλαστική αποκατάσταση στο ίδιο χειρουργείο.

Οι ιατρικές ενδείξεις της μαστεκτομής είναι συγκεκριμένες. Επίσης, η αδυναμία ακτινοβόλησης, ή ακόμα και η αδυναμία προσέγγισης ακτινοθεραπευτικού τμήματος (ασθενείς ακριτικών περιοχών) είναι εξίσου ενδείξεις μαστεκτομής.

Σε κάθε περίπτωση, εξίσου σημαντικό με όλα τα παραπάνω είναι να απευθυνθείτε σε έναν έμπειρο και εξειδικευμένο Χειρουργό Μαστού, ο οποίος αφού σας ενημερώσει διεξοδικά για την περίπτωσή σας και τις καλύτερες δυνατές θεραπευτικές επιλογές, θα σας δώσει τη δυνατότητα να επιλέξετε ποιον δρόμο θα ακολουθήσετε.

Μαστεκτομή ή Ογκεκτομή στον Καρκίνο του Μαστού;

INFO!

Α. Τσιφτσόγλου, Γενικός Χειρουργός, Χειρουργός Μαστού
Κλ. Δεσίρης, Χειρουργός Γυναικολόγος, Χειρουργός Μαστού
Α. Ανανιάδης, Γενικός Χειρουργός, Χειρουργός Μαστού